Prema ažuriranim procjenama Programa UN za životnu sredinu (UNEP), čak i ako sve zemlje ispune obećanja o smanjenju emisija gasova sa efektom staklene bašte, globalna temperatura mogla bi dodatno porasti za 1,2 stepena Celzijusa u odnosu na sadašnji nivo. To je za oko 0,1 stepen više nego što je procijenjeno prošle godine.
„Ovo je lošiji ishod nego što se očekivalo prošle godine i posljedica je zvaničnog povlačenja SAD iz Pariskog sporazuma“, navodi se u izvještaju.
SAD su označene i kao glavni pokretač rasta emisija tokom prošle godine. Njihove emisije povećane su za 133 megatone ekvivalenta ugljen-dioksida, prvenstveno zbog veće potražnje za električnom energijom i ponovnog rasta proizvodnje struje iz uglja.
Prema izvještaju, 124 zemlje koje su tokom 2025. povećale emisije doprinijele su dodatnom ispuštanju 189 miliona tona ugljen-dioksida, a na SAD se odnosi oko 70 odsto tog povećanja. Istovremeno, 63 zemlje smanjile su emisije.
Australijski klimatolog Bil Her, izvršni direktor organizacije Climate Analytics, ocijenio je da američka politika dodatno otežava borbu protiv klimatskih promjena, jer SAD promovišu ugalj, ograničavaju razvoj obnovljivih izvora energije i podstiču druge države da odustanu od klimatskih mjera.
Svijet daleko od klimatskih ciljeva
Ako države ispune obećanja iz svojih klimatskih planova, planeta bi do 2100. godine mogla biti za 2,6 stepeni Celzijusa toplija nego u predindustrijskom periodu. Bez ispunjavanja tih obećanja, zagrijavanje bi moglo dostići 2,8 stepeni.
Obje procjene znatno premašuju ciljeve Pariskog sporazuma iz 2015. godine, kojim je predviđeno ograničavanje globalnog zagrijavanja na znatno ispod dva stepena Celzijusa, uz nastojanje da se ono zadrži na 1,5 stepeni.
Svijet je već oko 1,4 stepena topliji nego u predindustrijskom periodu, a zvaničnici UN ranije su priznali da više nije realno očekivati da će zagrijavanje biti ograničeno na 1,5 stepeni. Sada se nastoji da se porast temperature zaustavi na oko 1,8 stepeni, uz mogućnost naknadnog uklanjanja ugljen-dioksida iz atmosfere.
Izvršna direktorka UNEP-a Inger Andersen upozorila je da su neophodna drastična smanjenja emisija – za 18 odsto do 2030. i 69 odsto do 2040. godine.
„Znamo šta treba učiniti. Imamo sredstva za to, a odlaganje samo čini ovaj izazov opasnijim i skupljim za sve“, poručila je klimatolog Adel Tomas, potpredsjednica naučnog tijela UN koje procjenjuje uticaje klimatskih promjena.
